Makaleler
6-7-8. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi Dokümanları
metal ve ametal elementlerin özellikleri
Ametal ,sıvıyı ve elektrik akımını ya hiç iletmeyen ya da çok ileten elementlerdir. Oda sıcaklığında katı, sıvı ve gaz halde bulunan ametaller vardır. Örneğin Oksijen, Hidrojen, Azot, Helyum, Klor gibi elementler saf halde iken oda sıcaklığında gaz halinde bulunur. Brom sıvı bir ametaldir. Karbon, Fosfor, Kükürt, İyot ise oda sıcaklığında katı halde bulunur. Ametallere şekil verilemez. Çünkü katı olanlar kırılgandır, dövülerek işlenemezler.Mattırlar,ışığı yansıtmazlar.Grafit/Fulleren/hariç elektriği ve ısıyı iletmezler.Erime,kaynama noktaları düşüktür.Kendi aralarında kovalent bileşikleri,metallerle de iyonik bileşikleri oluştururlar.Genellikle moleküler halde bulunur.Oksijenli bileşiklerinin sulu çözeltileri asit karakterlidir.Son enerji düzeyinde 5,6 ve 7 elektron bulunur.Metaller çözeltilerde katyonları (pozitif yüklü iyonları) oluştururken, ametaller anyon (negatif yüklü iyonları) oluşturma eğilimindedir. Metallerin aksine iyi iletken değillerdir ve elektronegatiflikleri çok yüksektir. Metaller ve ametaller arasında özellikler gösteren bazı yarıiletken elementler, "metaloidler" olarak da adlandırılır. Halojenler ve soygazlar da ametal doğadadır.
Özellikleri
• Isı ve elektriği iletmezler (Fulleren ve Grafit hariç).
• Yüzeyleri mattır.
• Kırılgandırlar,tel ve levha haline dönüştürülemezler.
• Bileşiklerinde hem pozitif hem de negatif değerlikte olabilirler.
• Oda koşullarında katı,sıvı veya gaz hallerinde bulunabilirler.
• Elektron almaya isteklidirler çünkü son yörüngelerinde 5,6,7 elektron barındırabilirler.
• Erime Noktaları,Kaynama Noktaları ve Yoğunlukları düşüktür.
• Kendi aralarında kovalent bağlı bileşik oluştururlar.
• Metallerle iyonik bağlı bileşik oluştururlar.
• Oksijenli bileşikleri asidik özellik gösterir.
• Doğada moleküler halde bulunurlar.
• 1A grubunda sadece hidrojen ametaldir.
• Çok küçük cisimlerdir.
Metal , (Latince: metallum, Yunanca: metal Lo). Yüksek elektrik ve ısı iletkenliği, kendine özgü parlaklığı olan, şekillendirmeye yatkın, katyon oluşturma eğilimi yüksek, oksijenle birleşerek çoğunlukla bazik oksitler veren elementler.
Metaller, kendi aralarında: soy metaller (altın, gümüş,platin gibi) ve soy olmayan metaller (demir, çinko, aliminyum gibi) şeklinde sınıflandırılabilir. Yarı metaller, iyi metal özelliği göstermez. Bu elementler hem metal, hem de ametal özelliği gösterir. Silisyum, bor, antimun, arsenik gibi elementler yarı metaldir.
Doğada ametaller daha çok bulunsa da periyodik tablodaki elementlerin çoğu metaldir.
Özellikleri [değiştir]
1. Metallerin hepsi (cıva elementi hariç) oda koşullarında katıdır.
2. Bütün metaller parlaktır (Metalik parlaklık). Işığı yansıtırlar.
3. Metaller sert ve yumuşak olabilir. Sert olan metal yumuşak olanı çizer.
4. Metaller, tel, levha ve toz haline gelebilir. Metaller esnektir; eğilip bükülebilir.
5. Elektrik ve ısıyı iletir.
6. Soy metaller (altın, platin gibi) dışında diğer metaller havada paslanır.
7. Metaller birbirleriyle bileşik yapmaz. Ancak birbiri içinde eritilerek karıştırılabilirler ve alaşım oluştururlar.
8. İki veya daha çok metal birbiriyle molekül oluşturmaz.
9. Moleküllerin öz kütleleri büyük, erime noktaları yüksektir. Örneğin, demir 1535 °C'de erir. Yoğunluğu 7,8 g/cm3'tür.
10. Metaller, daima elektron vererek (+) yüklü iyon (katyon) olmak ister.Çünkü son yörüngelerinde 1, 2, 3 elektron barındırabilirler.
11. Metallerin çoğuna (Na, Mg, Fe, Zn gibi) asitler etki eder. Bunun sonucunda tuz oluşur ve hidrojen gazı açığa çıkar..
Sınıflandırma [değiştir]
1. Soy metaller (altın, gümüş, platin gibi),
2. Soy olmayan metaller (demir, çinko, aluminyum gibi).
3. Yarı metaller, iyi metal özelliği göstermez. Bu elementler hem metal, hem de ametal özelliği gösterir. Silisyum, bor, antimuan, arsenik gibi elementler yarı metaldir.
Not: Bir elementin türüne bakmak için değerlik elektron sayısına yani son yörüngedeki elektron sayısına bakarız. Son yörüngesinde 1, 2, 3 elektron varsa, metal; 4, 5, 6, 7 elektron varsa, ametal; 8 varsa, soygazdır.